|مؤسسه تخصصی آل یاسین|

emailآخرین رویدادها:  
  • آثـار ماندگـار 6
  • آثـار ماندگـار 5
  • رونمایی از کتاب شهیده ولایت
  • آثـار ماندگــار 4
  • آثـار ماندگــار 3
  • آثـار ماندگــار 2
  • اســوه تاریخ
  • آثـار ماندگـــار 1
adsپیوندها
امام خمینی
امام خامنه ای
random-hadisحدیث تصادفی
سخنی از بهشت
adsاعلانـات

کرامت زن
کرامت مداری در روان شناسی با عنوان حرمت خود یا عزت نفس مطرح است که نیازی تربیتی است. بر این اساس برای ایجاد جامعه عزّتمند در مسیر تکامل باید در تربیت انسان های کریم و حفظ کرامت انسانی کوشا بود.


علی نقی فقیهی، دانشیار علوم تربیتی دانشگاه قم در مقاله «مؤلفه های حفظ کرامت زن و نقش تربیتی آن در سبک زندگی اسلامی» می نویسد: شناسایی شش مؤلفه حفظ کرامت زن شامل آگاهی از توانمندی های سرشتی، توجه به توانمندی های اکتسابی، توجه به نتیجه کرامت، پرورش حیا، پرورش عزت نفس، آشنایی با حقوق خویش است. همچنین پنج نقش تربیتی در سبک زندگی اسلامی شناسایی شد که عبارتند از شکل گیری شخصیت سالم، تقویت دینداری، آراستگی به رفتار عزتمندانه در زندگی، کنترل خود از آلودگی ها، افزایش مسئولیت پذیری اجتماعی.

مؤلفه های حفظ کرامت زن

از مهم ترین و بزرگ ترین نعمت هایی که خداوند سبحان به انسان بخشیده است، نعمت کرامت، شرافت ذاتی و ظرفیت بسیار وسیع انسان برای تحولات تکاملی است که سرچشمه زندگی و حیات طیبه در دنیا و آخرت است که البته چنین زندگی و حیاتی منوط به حفظ این کرامت است.

نخست، آگاهی از توانمندی های سرشتی

مبنای کرامت زن در اسلام بازگشت به ذات و خلقت انسانی اوست. زن همانند مرد عقل و اختیار دارد و راه رسیدن به کمال برای او هموار است. از این رو از آزادی و کرامت ذاتی برخوردار است. در خطاب های قرآنی کرامت زن در تساوی با مردان دانسته شد. در هیچ یکِ از خطاب های قرآن تفاوتی بین زن و مرد مشاهده نمی شود. هویت انسانی زن در تساوی با هویت مرد در اصل خلقت تبیین شده است

قرآن می فرماید «اى مردم از پروردگارتان که شما را از نفس واحدى آفرید و جفتش را {نیز} از او آفرید و از آن دو مردان و زنان بسیارى پراکنده کرد پروا دارید.» از نظر قرآن حقیقت مرد و زن یک چیز بوده و آن انسانیت است. مرد بودن و زن بودن از خصوصیات این حقیقت است که برای تکمیل آفرینش با دو خصوصیت ظهور نموده است و امتیاز هر یک از دیگرَی با داشتن تقوای الهی روشن می گردد.

دوم، توجه به توانمندی های اکتسابی

از منظر قرآن کریم همان طور که زن و مرد در کرامت ذاتی انسانی یکسانند، در ارتقاء بخشی به کرامت انسانی از طریق اکتساب و انتخاب و انجام برنامه های تربیتی، اخلاقی، علمی، دینداری و رسیدن به سعادت و کمال یکسانند. قرآن می فرماید «هر فرد مؤمنی از زن و مرد که شایسته عمل کند، ما او را به حیات طیبه زندگی می بخشیم و آنان را به طراز نیکوترین اعمالشان پاداش می دهیم.»

از نظر اسلام کرامت و ارزش زنان و مردان در دنیا و آخرت در گرو اعمال و رفتار خوب یا بدشان است. بنابراین زنان نیز در کرامت اکتسابی مثل مردان می توانند از راه تقوا، تلاش و کوشش معنوی و رفتار شایسته و انسانی به کرامت بسیار بالایی دست یابند. بر این اساس قرآن کریم نمونه هایی از زنان مانند حضرت مریم، آسیه همسر فرعون و… را بیان می نماید که از راه تلاش و کرامت اکتسابی از بسیاری از مردان جلو افتادند.

سوم، توجه به نتیجه کرامت

زنانی که خود را به اسلام و ایمان و برقراری رابطه با خدا، محاسن و مکارم اخلاقی آراسته می کنند و به انجام کارهای ارزشی و اعمال صالح می پردازند همانند مردان آراسته به این کرامت ها از نتیجه کرامت یعنی غفران و پاداش عظیم الهی برخوردار می شوند.

خدا در قرآن می فرماید «همانا کلیه مردان و زنان مسلمان و مردان و زنان با ایمان و مردان و زنان صابر و مردان و زنان خداترس و خاشع و مردان و زنان خیرخواه و مسکین نواز و مردان و زنان روزه دار و مردان و زنان باحفاظ و خوددار و مردان و زنانی که یاد خدا بس یار کنند بر همه آن ها خدا مغفرت و پاداش بزرگ مهیا ساخته است.» روشن است که توجه به این نتیجه بسیار با اهمیت زمینه های روانی را برای حفظ کرامت فراهم می کند و قوای انسانی را در حرکت به سوی رشد و تعالی و زندگی سعادتمندانه بسیج می کند.

چهارم، پرورش حیا

خداوند متعادل آدمی را در مسیر کمال به حال خود رها نکرده است چرا که علاوه بر هدایت بیرونی، درون انسان را به نیروهایی مجهز نموده که او را در راه سعادت راهنمایی می نماید. یکی از این سرمایه ها و ارزش های انسانی که دین برای مهار خویشتن معرفی می کند «حیا» است.

با توجه به تعریف حیا و احادیثی که در این مورد بیان شده مشخص می شود که هر کس با حیا باشد، هنگام فراهم بودن شرایط گناه از آن خودداری می کند و نیروی حیا او را از آلوده شدن باز می دارد. بنابراین حیا موهبت الهی است که انسان را به سوی بسیاری از نیک ها و خیرها واداشته و از بدی های گفتاری و رفتاری باز می دارد و به سوی کمال دنیوی و اخروی سوق می دهد. حیا ناشی از فطرت انسان و نشانه رشد اوست. پس انسان می تواند با حفظ و تقویت گوهرهای ارزشمند درونی و فطری خود را از رذایل و آلودگی ها حفظ و به فضایل عالیه اخلاقی مزّین نماید.

پنجم، پرورش عزت نفس

عزّت خواهی از گرایشات فطری انسان است و باعث می شود توانمندی های ارزشی وی افزایش یابد. احساس قدرت، موفقیت و ارزشمندی ناشی از عزّت طلبی زمینه حفظ کرامت را در ارتباطات خود با دیگران در اولویت قرار می دهد. احساس عزت زمینه فعالیت های تربیتی را فراهم می سازد که بتوانند انسان های کاملی باشند. عزت اجتماعی و سیاسی جامعه اسلامی مبتنی بر عزت روان شناختی و احساس ارزش مندی افراد مؤمن در خویشتن است از این رو در سبک زندگی اسلامی ابتدا باید احساس عزت نفس در افراد پرورش یابد تا به اصحاب انسان های کامل اسلامی پیوند بخورند.

خود ارزشمندی و دیگر ارزشمندی باعث حق پذیری و پایبندی به حق می شود و شخص ارزشمندی احکام الهی را درمی یابد و با درک هماهنگی عزت با ارزش های دینی و معنوی نسبت به قانون پروردگار احساس وظیفه شناسی می کند و به اموری مانند حفظ کرامت و برخورد عزتمندانه با آن ها پایبندی نشان می دهد.

ششم، آشنایی با حقوق خویش

یکی از موضوعات مهم که در کرامت انسانی نقش دارد، حق مالکیت است. قبل از اسلام بسیاری از ملت ها برای زن در مسائل اقتصادی و… مالکیتی قایل نبودند از این رو زنان از ارث محروم بودند. در روزگاری که برخی ملت ها برای زن حتی در غذا خوردن و زندگی کردن با شوهر حقی قائل نبودند و او را همچون حیوانات به شکل قرض، هبه، کرایه و معامله با دیگران دست به دست نموده و کرامت و شخصیتش را آلوده و خُرد می کردند، قرآن کریم این روش ظالمانه و افکار موهوم را محکوم کرد و زن را حتی در حقوق خانوادگی برابر با مردان دانست و فرمود «زنان لباس شما و شما لباس زنان هستید.»

حتی اسلام برای زن ها حقوق خانوادگی حتی بالاتر از مردان در نظر گرفته است که عبارتند از حق انتخاب همسر، حق مهریه، حق نفقه، حق رفتار انسانی و شایسته شوهر با زن و حق مسکن. حفاظت از کرامت زن وظیفه ای است که افراد با کرامت از عهده آن برمی آیند. پیامبر(ص) نیز می فرمایند «جز کسی که بهره ای از کرامت برده باشد زنان را احترام و اکرام نمی کند و به زنان اهانت نمی کند مگر انسان پست.»

اعطای حق مشارکت اجتماعی و سیاسی از دیگر اقداماتی است که در پرورش کرامت زنان می توان به آن اشاره کرد. در نظام اسلامی زن به عنوان یک انسان می تواند مشارکت فعّال با مردان در بنای جامعه اسلامی داشته باشد ولی نه به صورت یک شیء؛ نه او حق دارد خود را به چنین حدّی تنزّل دهد و نه مردان حق دارند که به او چنین بیندیشند.


منبع:
یادداشت "مؤلفه‌های حفظ کرامت زن و نقش تربیتی آن در سبک زندگی اسلامی" /پایگاه خبری تحلیلی طلیعه
  • موافقین ۰ مخالفین ۰
  • تاریخ نشر: يكشنبه / ۱۸ شهریور ۱۳۹۷

نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

پشتیبانی